2026 жылғы 13 қазанда Теміртау қалалық тарихи-өлкетану музейінде "Ай жәдігері" жобасы аясында "Керосин шамы" экспозициясы ашылды.
Экспозицияның мақсаты-келушілерді керосин шамының пайда болу және даму тарихымен, оның құрылымымен және электр жарығының кең таралуына дейін адамдардың күнделікті өміріндегі маңыздылығымен таныстыру. Жәдігерді ұсыну барысында келушілер XIX ғасырдың екінші жартысында керосин шамының неліктен пайда болуының,, мұнай өңдеу технологияларының дамуы және өнертапқыштардың жарықтандыру құралдарын жетілдіруге қосқан үлесі туралы ақпарат алды. Керосин алу тарихына, сондай-ақ алғашқы керосин шамдарын әзірлеуге және практикалық қолдануға ерекше назар аударылды.
Экспозиция жанармай багын, оттықты, фитильді реттеу механизмін және шыны шамды қамтитын шам құрылысының ерекшеліктерін ашты. Келушілерге оның капиллярлық әсері негізделген жұмыс қағидаттары мен жалынның тұрақты жануын қамтамасыз ететін табиғи ауа айналымы көрсетілді.
Күнделікті өмірде, көшелерде, кәсіпорындарда және шеберханаларда қолданылатын керосин шамдары алуан түрлілігіне ерекше назар аударылды. Келушілер бұл жарықтандыру құрылғыларының адамдардың күнделікті өміріндегі рөлі туралы білді: оқу, үй тапсырмаларын орындау және қолөнер жұмыстарын жасау кезінде.
Экспозиция сонымен қатар электр энергиясының таралуымен керосин шамдарының тарихи және мәдени құндылығын сақтай отырып, бастапқы функциясын біртіндеп жоғалтқанын бақылауға мүмкіндік берді. Бүгінде олар техника тарихының ескерткіштері мен тұрмыстық мәдениеттің нысандары ретінде қызығушылық тудырады.
"Керосин шамы" экспозициясының ашылуы музей топтамаларын танымал етуге, тарих пен мәдениет туралы білімдерін кеңейтуге, сондай-ақ келушілердің назарын музей қорының заттарына аударуға бағытталған "Ай жәдігері" жобасын жүзеге асыруды жалғастырды.13 октября 2026 года в Темиртауском городском историко-краеведческом музее в рамках проекта «Экспонат месяца» была открыта экспозиция «Керосиновая лампа».
